Minora
1127-yil, Qoraxoniylar davri

Minorai Kalon

1127-yildan beri Buxoro uzra qad koʻtargan, balandligi taxminan 46 metrli gʻishtin minora — rivoyatga koʻra, uni hatto Chingizxon ham buzmagan.

Quyosh botishida Buxoro tomlari uzra Minorai Kalon

Sayr qilar ekansiz tinglang

≈ 5 daq

Yoʻriqnoma siz tanlagan tilda eshittiriladi.

0:00 / 0:00

Matn

Assalomu alaykum va Buxoroga xush kelibsiz.

Hozir siz Buxoroning eng mashhur va eng taʼsirchan tarixiy yodgorliklaridan biri — Poi Kalon ansambli qarshisida turibsiz. Ansamblning markazida esa shaharning ramziga aylangan Minorai Kalon qad rostlab turibdi.

Avvalo, uning nomiga eʼtibor bering. “Kalon” soʻzi “buyuk”, “katta” degan maʼnoni anglatadi. “Poi Kalon” esa fors-tojik tilidan “Buyukning etagi” yoki “Buyuk minora etagida” maʼnolarida talqin qilinadi. Bu nom bejiz berilmagan: minora asrlar davomida Buxoroning eng baland va uzoqdan koʻrinadigan inshootlaridan biri boʻlgan.

Siz hozir koʻrib turgan minora 1127-yilda, Qoraxoniylar hukmdori Arslonxon davrida qurilgan. Uning meʼmori va muhandisi manbalarda Bako yoki Baqo nomi bilan tilga olinadi. Taxminan 46 metr balandlikdagi bu ulkan inshoot pishiq gʻishtdan qurilgan. Poydevori esa yer ostiga juda chuqur kirib boradi — ayrim manbalarda uning chuqurligi qariyb 10 metr ekani qayd etiladi.

Galereya

Minorai Kalonning toʻliq balandligi; oʻn toʻrtta gʻisht naqsh belbogʻi koʻrinadi
Petar Milošević, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Boʻronli osmon ostida Mir Arab peshtoqi yonidagi minora
Minorai Kalon tanasiga poydevoridan yuqoriga qarash
Minorai Kalon choʻqqisidagi oʻn olti ravoqli fonus
Minorai Kalon ichidagi gʻishtin aylanma zinapoya
Poyi Kalon maydoni uzra Minorai Kalon
Photo: SilkRoad Stories