Ark qalʼasining oldida turgan keng maydon — Buxoroning tarixiy Registon hududi. Bu joyni Samarqanddagi mashhur uch madrasa bilan oʻralgan Registon maydoni bilan adashtirmaslik kerak. “Registon” soʻzi forscha “qumli joy” degan maʼnoni anglatadi va Markaziy Osiyoning koʻplab shaharlarida markaziy maydonlarga nisbatan ishlatilgan. Buxorodagi Registon Ark qalʼasi oldidagi shahar hayotining muhim markazi boʻlgan.

Tasavvur qiling: siz hozir koʻrib turgan ochiq makon bir vaqtlar bugungidan ancha gavjum boʻlgan. Registon atrofida bozorlar, savdo rastalari, karvonsaroylar, madrasalar, ustaxonalar va turli jamoat binolari joylashgan edi. Buxoro Buyuk Ipak yoʻlining muhim shahri boʻlganligi sababli bu yerga turli mamlakatlardan savdogarlar kelgan. Don, mato, qurol, bosh kiyimlar, meva, qogʻoz va siyoh kabi mahsulotlar savdosi bilan bogʻliq rastalar boʻlganligi haqida manbalarda maʼlumotlar uchraydi.

Registonning eng muhim xususiyati uning Ark bilan munosabatidir. Ark hukmdorlarning siyosiy markazi boʻlsa, Registon qalʼa tashqarisidagi shahar hayotining sahnasi edi. Shu sababli bu maydonni faqat “boʻsh joy” deb emas, hokimiyat va xalq, saroy va bozor, davlat va kundalik hayot uchrashadigan makon sifatida tasavvur qilish kerak.

Bugungi koʻrinishiga qarab, bu yerda qancha bino boʻlganini tasavvur qilish qiyin. Tarix davomida koʻplab inshootlar yoʻqolgan. Bolo-Hauz masjidi esa Registonning tarixiy tuzilmasidan saqlanib qolgan eng muhim yodgorliklardan biridir. U Arkning roʻparasida joylashgan va maydonning ikki tomonlama kompozitsiyasini — hukmdor qalʼasi va jamoat masjidini — aniq koʻrsatadi.